Parashikimet aktuale të buxhetit për inflacionin prej 2,5% konsiderohen tashmë të tejkaluara. Sipas vlerësimeve më të fundit të analistëve ekonomikë në anketën e Bankës Popullore, inflacioni pritet të arrijë rreth 3,6%, më i lartë se parashikimi i mëparshëm prej 3,2%.
Ekspertët paralajmërojnë se kjo rritje e çmimeve do të detyrojë autoritetet të bëjnë ribalancim të buxhetit, ndërsa mbetet e paqartë se cilat sektorë do të përfitojnë dhe cilat do të përballen me shkurtime.
Një nga faktorët kryesorë që ka ndikuar në këtë trend është situata globale, përfshirë tensionet në Lindjen e Mesme dhe luftën në Ukrainë. Këto zhvillime kanë rritur çmimet e energjisë dhe transportit, duke ndikuar drejtpërdrejt në koston e jetesës në vend.
Ekonomistët theksojnë se rritja e çmimeve mund të vazhdojë, sidomos në sektorët e transportit dhe prodhimit, për shkak të varësisë së ekonomisë nga importet.
Ish-ministri i Financave, Xhevdet Hajredini, vlerëson se ribalanci i buxhetit është i pashmangshëm dhe sugjeron që masat të fokusohen tek qytetarët me të ardhura më të ulëta dhe pensionistët. Ai paralajmëron gjithashtu mundësinë e rritjes së deficitit dhe nevojën për hua shtesë.
Ndërkohë, ekspertë të tjerë theksojnë se në raste të tilla, investimet publike janë ato që zakonisht pësojnë më shumë shkurtime, ndërsa kërkohet transparencë më e madhe në shpenzimin e fondeve.
Nga ana tjetër, qeveria ka paralajmëruar masa për të kontrolluar çmimet, sidomos për produktet që kanë pësuar rritje të ndjeshme. Sipas analizave të fundit, disa produkte ushqimore kanë shënuar rritje mbi 10%, ndërsa në përgjithësi, inflacioni ushqimor mbetet në nivele të larta.
Të dhënat tregojnë se çmimet e ushqimeve janë rritur ndjeshëm në krahasim me vitin e kaluar, me rritje të veçantë tek mishi, produktet e qumështit dhe ëmbëlsirat.
Ekspertët paralajmërojnë se pa masa konkrete dhe të shpejta, qytetarët, veçanërisht kategoritë më të cenueshme, do ta kenë gjithnjë e më të vështirë të përballojnë rritjen e kostos së jetesës.