Nga ritmi i brendshëm dhe temperamenti, deri te ankthi i fshehur: çfarë tregon të folurit e tepërt në mëngjes
Derisa disa njerëz në mëngjes mezi shqiptojnë “mirëmëngjes”, të tjerët që me gllënjkën e parë të kafesë nisin biseda, bëjnë pyetje dhe rrëfejnë planet për tërë ditën. Ky dallim nuk është vetëm çështje shprehie, sepse shpesh ka arsye më të thella psikologjike dhe biologjike.
Biseda e mëngjesit si pasqyrim i ritmit të brendshëm
Mënyra se si komunikojmë sapo zgjohemi varet në masë të madhe nga ritmi ynë cirkadian. Njerëzit që natyrshëm janë “tipa të mëngjesit” zgjohen më shpejt, arrijnë më herët kulmin e energjisë dhe të qartësisë mendore, ndaj edhe komunikimi i tyre është më spontan dhe më intensiv.
Ndryshe nga ta, ata që kanë nevojë për kohë që të “ndizen” shpesh e përjetojnë të folurit e mëngjesit të të tjerëve si të lodhshëm, madje edhe si ndërhyrës.
Kur të folurit bëhet mënyrë për të qetësuar shqetësimin
Megjithatë, te disa njerëz nevoja e shtuar për të folur, sidomos herët në mëngjes, mund të ketë edhe funksion psikologjik. Në këtë rast, të folurit bëhet mënyrë për të rregulluar emocionet. Personat që ndiejnë tension të brendshëm ose ankth shpesh kanë nevojë të flasin shpejt dhe shumë, sikur përmes fjalëve përpiqen ta “nxjerrin” tepricën e energjisë. Në situata të tilla mund të ndodhë që të flasin më shpejt sesa mendojnë, të kapërcejnë nga një temë në tjetrën ose më vonë të kenë përshtypjen se kanë thënë më shumë nga sa kanë dashur.
Ekspertët shpjegojnë se ky është një lloj mekanizmi shkarkimi: derisa flasim, jemi më pak të përqendruar te tensioni ynë i brendshëm.
Ekstrovertësia dhe nevoja për kontakt
Për shumë njerëz, komunikimi i mëngjesit nuk ka lidhje me stresin, por me personalitetin. Tipat ekstrovertë e marrin energjinë nga kontakti me të tjerët, prandaj për ta është e natyrshme ta nisin ditën me bisedë.
Për ta, heshtja mund të duket e pakëndshme ose e zbrazët, ndërsa biseda u jep ndjenjën e lidhjes dhe i vë në lëvizje.
Frika nga heshtja dhe nevoja për ta “mbushur hapësirën”
Për disa njerëz, heshtja është thjesht e pakëndshme. Ekziston bindja se çdo ndërprerje në komunikim duhet mbushur, edhe nëse kjo do të thotë të flasim tepër ose pa lidhje të qartë.
Në prapavijë të kësaj mund të jetë frika se do të dukemi të painteresuar, të pasigurt ose jo mjaft interesantë.
Shprehitë që i marrim nga familja dhe mjedisi
Mënyra se si flasim shpesh është e mësuar. Nëse jemi rritur në një mjedis ku të gjithë flisnin në të njëjtën kohë ose garonin për vëmendje, mund të zhvillojmë nevojën të flasim shpejt dhe shumë për ta “zënë hapësirën”
Ky model i komunikimit shpesh vazhdon edhe në jetën e të rriturve dhe shfaqet madje që në orët e para të ditës, gjatë rutinave të mëngjesit.
Kur të folurit kthehet në sfidë
Të folurit në mëngjes në vetvete nuk është problem. Ai bëhet i tillë vetëm kur nuk respekton ritmin dhe nevojat e të tjerëve. Në disa raste, mund të ndikojë negativisht në marrëdhënie, të krijojë ndjesi presioni tek bashkëbiseduesi apo të jetë shenjë e një tensioni të brendshëm që personi nuk di ta menaxhojë ndryshe. Në këto situata, është e rëndësishme të vëzhgohet mënyra e komunikimit, të bëhen pauza dhe të merret parasysh reagimi i personit tjetër.
Si të përshtatemi me ritme të ndryshme në mëngjes
Është shumë e zakonshme që njerëzit të kenë stile të ndryshme komunikimi në mëngjes, qoftë në çift, familje apo në ambientin e punës. Megjithatë, këto dallime mund të menaxhohen lehtësisht me pak mirëkuptim dhe fleksibilitet.
Nëse jeni personi që flet shumë në mëngjes, mund të ndihmojë të bëni një ndalesë të shkurtër para se të nisni bisedën, duke i dhënë të tjerëve kohë të përshtaten. Në vend të një rrjedhe të pandërprerë fjalësh, provoni të bëni pyetje dhe të përfshini tjetrin në komunikim. Një ritëm më i qetë dhe vëmendja ndaj sinjaleve joverbale, si mungesa e kontaktit apo lodhja e dukshme, mund t’ju ndihmojnë të kuptoni kur është më mirë të lini hapësirë.
Nga ana tjetër, nëse jetoni ose punoni me dikë që është shumë komunikues që në mëngjes, vendosja e kufijve në mënyrë të qetë dhe të qartë është thelbësore. Mund të shprehni nevojën për pak qetësi në fillim të ditës dhe të bini dakord për një moment më të përshtatshëm për bisedë. Është e rëndësishme që kjo sjellje të mos merret si diçka personale, por si pjesë e mënyrës se si funksionon personi tjetër. Në disa raste, mund të gjenden edhe alternativa, si shtyrja e temave më të rëndësishme për më vonë gjatë ditës.
Kur duhet treguar më shumë kujdes
Nëse vini re se dikush flet vazhdimisht me ritëm të shpejtë, e ka të vështirë të përballojë heshtjen ose shpesh pendohet për atë që ka thënë, kjo mund të tregojë praninë e stresit apo tensionit të brendshëm. Në këto raste, është e dobishme të ngadalësohet komunikimi dhe të kërkohen mënyra për të reduktuar ankthin.
Mirëkuptimi si çelës i balancës
Ndoshta aspekti më i rëndësishëm është të pranojmë se njerëzit nuk e nisin ditën në të njëjtën mënyrë. Disa kanë nevojë për qetësi për t’u përqendruar, ndërsa të tjerët ndihen më mirë duke komunikuar që në fillim. Kur e kuptojmë këtë dallim dhe e respektojmë, bëhet më e lehtë të krijojmë harmoni si në komunikim, ashtu edhe në marrëdhënie.